Mariah Carey
Mariah Carey, 27 Mart 1969 veya 1970 te Huntington, New York ta doğdu. Mariah ın adı, Paint Your Wagon adlı 1951 Broadway müzikalindeki They Call the Wind Maria adlı şarkıdan türetilmiştir. İrlanda asıllı eski bir opera şarkıcısı ve vokal koçu Patricia (evlilik öncesi soyadı Hickey) ile Afro-Venezuela kökenli havacılık mühendisi Alfred Roy Carey nin üçüncü ve en küçük çocuğuydu. Carey soyadı, Venezuelalı büyükbabası Francisco Núñez tarafından New York a göç ettikten sonra sahiplenildi. Patricia nın ailesi, siyah bir erkekle evlendiği için onu reddetti. Irksal sorunlar, Carey ailesinin topluluklarına entegre olmasını engelledi. Huntington da yaşarken komşuları, ailenini köpeğini zehirledi ve arabalarını ateşe verdi. Ebeveynlerinin boşandıktan sonra, Carey nin babasıyla çok az iletişimi vardı ve annesi aileyi desteklemek için birkaç işte birden çalıştı. Carey, zamanının çoğunu evde yalnız geçirdi, üç yaşında şarkı söylemeye başladı ve çoğu zaman annesinin Verdi nin Rigoletto operasını İtalyanca olarak söylemesini taklit etti. Ablası Alison, babalarıyla birlikte taşınırken Carey ağabeyi Morgan ile birlikte anneleriyle kaldı.
Carey, 1987 de mezun olduğu, Greenlawn daki Harborfields Lisesi nde okurken şiir ve şarkı sözü yazmaya başladı. Carey, annesinin vesayeti altında ses eğitimine başladı. Carey nin annesi Patricia, klasik bir opera sanatçısı eğitimi görmesine rağmen, kızına klasik operada kariyer yapması için baskıda bulunmadı. Carey, (Annem) beni hiçbir zaman bir şeylere zorlayan bir anne olmadı. Operaya aşırı saygı duyuyorum ama benim üzerimde bir etkisi olmadı. ifadesinde bulundu. Lisedeyken, demo şarkıcısı olarak çalışması nedeniyle sık sık devamsızlık yapıyordu ve bu yüzden sınıf arkadaşları ona Mirage (Türkçesi: Serap) takma adını verdiler. Long Island müzik çevrelerindeki çalışmaları, ona demo kaseti için materyal yazdığı Gavin Christopher ve Ben Margulies gibi müzisyenlerle çalışma fırsatı verdi. New York a taşındıktan sonra Carey, kirayı ödemek için yarı zamanlı işlerde çalıştı ve 500 saatlik güzellik okulunu bitirdi. Carey, Manhattan da dört kız öğrenciyle paylaştığı tek yatak odalı bir daireye taşındı. Buradayken, Porto Rikolu freestyle şarkıcısı Brenda K. Starr a geri vokalist olarak sahne aldı.
1992-1996: Uluslararası patlama ve devamı
Çoğunlukla ABD de tanınan bir isim olan Carey, 1992 de konser albümü MTV Unplugged EP ile tüm dünyanın tanıdığı bir isim oldu. Albümden Trey Lorenz in eşlik ettiği The Jackson 5 cover ı I ll Be There şarkısı single olarak piyasaya sürüldü. Bu single Billboard tarihinde bir numaraya ulaşan ilk ve tek canlı kayıt oldu. Mayıs 1993 te ise Carey Sony Music in sahibi Tommy Mottola ile evlendi. Aynı yılda Carey üçüncü albümü Music Box ile tüm listeleri altüst etti ve bu albümle 32 milyon satış yaparak ulaşılması güç bir rekora imza attı. Music Box hâlen Carey nin en çok satan albümüdür.
Carey, Music Box taki başarısını 1994 te çıkardığı Merry Christmas isimli noel temalı albümü ile perçinledi. Albüm, tüm zamanların en çok satan noel temalı albümü oldu. Albümden Joy To The World adlı klasik noel parçasının Carey versiyonu ve Carey nin bizzat yazmış olduğu All I Want For Christmas Is You adlı noel parçası single olarak piyasaya sürüldü.
1995 te Carey Daydream isimli albümünü piyasaya sürdü. Albümden önce single olarak piyasaya sürülen Fantasy isimli şarkısı listelere 1 numaradan giriş yaptı. Fantasy, Carey nin listelere 1 numaradan giriş yapan ilk single ı dır. Fantasy remiksi ile pop/hip hop düetlerini anaakıma taşıdı. Daydream müthiş bir başarı yakalayarak birçok ülkede satışlarda liste başı oldu, Music Box un kine yakın bir satış rakamı elde etti ve kritiklerce içerik bakımından Carey nin en iyi albümü olarak kabul gördü. Albümden çıkan diğer single lardan Boyz II Men düeti One Sweet Day ve Always Be My Baby liste başı olurken, Forever şarkısı Billboard uzmanlarına göre kolayca 1 numara olabilecekken single formatında basılmayıp sadece promo olarak radyolara gönderildi, buna rağmen radyolarda en çok çalınan şarkılardan biri oldu. Bir Journey şarkısı olan Open Arms Amerika dışında single olarak yayınlandı . Bunun yanında Carey Daydream ile Grammy ödüllerinde 6 dalda aday gösterildi, ancak hiçbirini kazanamadı.
1997-2000: Bağımsızlık ve yeni bir imaj
Halka mutlu bir evlilik olarak yansımasına rağmen, Carey Mottola nın kendini kontrol ettiğini öne sürerek 1997 de Mottola dan ayrıldı. Akabinde yeni albümü Butterfly için Honey single ını piyasaya süren Carey, müzik tarzındaki değişikliğine rağmen bu şarkıyla da büyük başarı elde etti ve Honey, ABD listelerine 1 numaradan giriş yaptı. Şarkı Puff Daddy tarafından düzenlenmişti, ki bu da Butterfly ın R&B/Pop dan daha çok R&B/Hip-Hop tarzına yakın olacağı sonucunu doğurmuştu. Albüm yayımlanınca bu tahminlerin doğru olduğunu gösterdi. Butterfly albümü aynı zamanda Tommy Mottola nın esaretinden kurtuluşun ve bağımsızlığın göstergesiydi. Albüm büyük başarı elde etti ve eleştirmenlerce tarz değişiminden dolayı yeni bir başlangıç için harika bir albüm olarak nitelendirildi. Albümden yayımlanan My All single ı ABD de 1 numaraya ulaştı ve uluslararası alanda başarı sağladı.
1998 de #1 s adlı toplama albümünü piyasaya süren Carey, düşünülenin aksine müziğe henüz ara vermeyeceğini, bununla beraber #1 s in gerçek bir toplama albüm olmadığını, zira o kadar yaşlanmadığını ima etti. Albümde adından anlaşıldığı gibi Carey nin 1 numaraya ulaşmış bütün şarkıları yer almaktaydı. Dört tane de yeni şarkı bulunuyordu: Sweetheart, I Still Believe, When You Believe, ve Do You Know Where You re Going To (Theme from Mahogany). When You Believe o yıl Mısır Prensi animasyon filminin film müziği için kaydedilmişti ve şarkıda Carey e Whitney Houston eşlik ediyordu. Şarkı, Akademi (Oscar) ödüllerinde En İyi Film Şarkısı dalında ödül kazandı.
Carey 1999 da Rainbow albümünü piyasaya sürdü. Albüm, eleştirmenlerce Carey nin önceki albümlerine göre zayıf bulunmasına rağmen ticari olarak iyi bir başarı sağladı. Bu albümden çıkan 1 numara single lar ise Heartbreaker ve Thank God I Found You oldu.Bu şarkıda sanatçıya Joe ve 98 Degrees grubu eşlik etti.
2000 yılında Dünya Müzik Ödülleri nde ise Son 10 Yılın En İyi Sanatçısı seçildi ve Tüm Zamanların En Çok Satan Kadın Sanatçısı ilan edildi. Aynı zamanda yalnızca 100 milyon ve üzeri albüm satan sanatçılara verilen Chopard Diamond Ödülü nü ilk alan kişi oldu.
2001 yılı ne yazık ki Carey için iyi geçmedi. Carey bu yılda başrol oynayacağı ilk film olacak olan yarı-otobiyografik film projesi Glitter üzerinde çalışmaya başlayacağını duyurdu. Aynı yılda çıkacak olan yeni Carey albümü ise filmin soundtrack i olacaktı. Albüm için Virgin Records ile 80 milyon dolarlık bir anlaşma imzalayan sanatçı (bu anlaşma bugün bile en yüksek ücretli albüm anlaşmasıdır), albümün tarihi 11 Eylül olaylarına denk geldiği için bundan olumsuz etkilendi.
Glitter filmi ve soundtrack albümü yayımlandığı zaman Carey birçok kötü eleştiriye maruz kaldı. Glitter filmi bugüne kadar çekilmiş en kötü filmlerden biri olarak nitelendirilirken, Glitter albümünden yayımlanan ilk single Loverboy ABD Billboard Hot 100 listesinde 2 numaraya kadar yükselerek altın plak sertifikası aldı ve 2001 yılının en çok satılan ve dinlenen single ı oldu; fakat devamında yayımlanan Never Too Far ve Don t Stop (Funkin 4 Jamaica) single ları liste başarısı elde edemedi.
Glitter albümü yayımlandığı zaman Carey nin en az liste başarısı gösteren albümü oldu. Birden çok platin ve elmas plak sertifikaları alan önceki albümlerinin aksine, Glitter ancak bir platin plak sertifikası alabildi. Kötü giden albüm satışlarının üzerine Virgin Records, Carey ile yaptığı anlaşmayı feshetti ve tazminat olarak 28 milyon dolar ödedi. Sanatçı bu albümün sadece bir soundtrack olduğunu ve her soundtrack in Titanic gibi büyük başarı elde etmesi gerekmediğini ve haksızlığa uğradığını belirtti.
Virgin Records tan ayrıldıktan sonra kendine yeni bir plak şirketi arayan Carey, Island Records ile 50 milyon dolarlık bir albüm anlaşması imzaladı ve Island Records bünyesinde kendi küçük plak şirketi MonarC Music i kurdu. 2002 de ise Carey köklere dönüş sloganıyla 9. albümü Charmbraceletı yayımladı. Albüm, Carey nin o yıl vefat eden babası Alfred Roy Carey e adanmıştı. Albümden yayımlanan ilk single Through The Rain hayranlar tarafından beğenilse de pek bir başarı elde edemedi. Diğer single lar Boy (I Need You) ve Bringin On The Heartbreak ise listelerin epey altında kaldı. Albüm çoklu-platin sertifikası almasına rağmen satışları Carey nin önceki albümlerine kıyasla çok düşüktü; nedeni ise Charmbraceletın beklenen ilgiyi görmemesiydi. Charmbraceletın gösterdiği ticari başarı Glitterınkinden büyüktü, ancak Glitterın başarısızlığını örtbas edemedi.
Eleştirmenlerce Charmbracelet albümü zayıf bulundu, bunun başlıca nedenlerinden biri albümün tınıları Carey nin diğer albümlerine kıyasla R&B den daha çok Pop a dönük olduğuydu, ve bu yüzden albüm büyük ölçüde olumsuz eleştiri aldı. Eleştirmenlerin birleştiği bir başka nokta ise albümde Def Leppard cover ı Bringin On The Heartbreak haricinde hiç iyi şarkı bulunmadığı idi. Eleştirmenlerin dikkatini çeken bir başka nokta ise Carey nin sesinin yıprandığı idi. Charmbraceletın başarısızlığı üzerine yakınları Carey e bir süreliğine ara vermeyi önerdi; ancak Carey reddetti ve o yıl Charmbracelet World Tour turnesine çıktı.
2003 yılında Carey, Busta Rhymes a I Know What You Want isimli şarkısında eşlik etti. Şarkı Billboard Hot 100 listesinde 3 numaraya kadar yükseldi. Bundan kısa bir süre sonra Carey 2 CD lik remiks albümü The Remixesı yayımladı. Albümde Carey nin hit şarkılarının remiks versiyonları ile I Know What You Want yer alıyordu.
2004 yılında Carey bu sefer Jadakiss e U Make Me Wanna isimli şarkısında eşlik etti. U Make Me Wanna, I Know What You Want kadar başarılı olamasa da yayımlandığı ilk hafta Billboard listelerinde ilk 50 de kendine yer buldu ve bir sonraki hafta 21 numaraya yükseldi.
2005-2007: Parlak günlere geri dönüş
2005 yılında çıkardığı The Emancipation of Mimi albümüyle eski parlak günlerine geri döndü. Eleştirmenlerce de başarılı bulunan albüm dünya çapında yaklaşık 10 milyonluk bir satış gerçekleştirdi. 2005 yılının en çok satan bu albümünden çıkan single lardan We Belong Together, ABD Billboard Hot 100 listesinde 14 hafta bir numarada kalarak büyük bir başarı sağladı. Bunun yanı sıra albümün üçüncü single ı olarak piyasaya sürülen Shake It Off, We Belong Together ın 1 numaradaki son haftasında 2 numaraya yükselerek bir ilki gerçekleştirerek, Mariah nın ABD listelerinde bir ve iki numarada aynı haftada yer alan ilk kadın sanatçı olmasını sağladı. Bunun yanı sıra Aralık ayının son günlerinde Don t Forget About Us 1 numaraya oturdu ve Mariah Carey böylece 17 tane 1 numara şarkıyla, Elvis Presley ile birlikte en çok 1 numaraya sahip 2. sanatçı oldu.Hayatında büyük değişikler yaşayan Mariah eski kocasını yeni eşi Thalía ile olan küslüğünüde VH1 partisinde ona olan övgü dolu sözleriyle gidermiştir.
2006 yılında üç yıl aradan sonra The Adventures of Mimi (Mimi nin Maceraları) turnesine çıktı.
2008 yılının bahar aylarında vizyona girmesi beklenen, yönetmenliğini Aaron Woodley ve yapımcılığını Lee Daniels ın yaptığı Tennessee (film) filminin çekimlerini Mart 2007 itibarıyla sonlandırdı. Filmin konusu ise şöyle: İki kardeş (Adam Rothenberg, Ethan Peck) küçükken babalarının onlara kötü davranmasına dayanamayarak Tennessee den kaçarlar. 10 yıl sonra küçük kardeş kansere yakalandığını öğrenir. Yaşamak için tek umudu babasının vereceği iliktir. Tennessee ye dönüşleri sırasında yolda Crystal (Mariah Carey) ile tanışırlar. Crystal bir country şarkıcısı olmak istemektedir fakat kocası bunu istememekte, onun ev hanımı olarak kalmasını tercih etmektedir. Bu yüzden kendisine sürekli şiddet uygular. Crystal, Nashville de şansını denerken iki kardeş babalarını aramaya devam ederler.
2008: Yeni albüm, yeni dönem
Carey uzun zamandır üzerinde çalıştığı ve yılın en çok beklenen albümlerinden biri olan 11. stüdyo albümüne E=MC² adını verdi. Bir önceki albümü, 2005 yılının en çok satan, dünya çapında 10 milyonluk satarak 18 aylık liste serüveni boyunca 3 tanesi Grammy olmak üzere sayısız ödül kazanan ve iki tane de bir numara hit çıkaran The Emancipation of Mimiye gönderme yapan adıyla albümün Avrupa da 14 Nisan 2008 de, Amerika da ise 15 Nisan 2008 tarihinde satışa çıkmıştır.
Albümden çıkan ilk single Touch My Body, Mariah Carey, Tricky Stewart ve The-Dream tarafından yazıldı. Şarkının video klibinin yönetmenliğini ise ünlü film yönetmeni Brett Ratner üstleniyor. E=MC² albümünde Mariah ile işbirliği yapan yapımcıların arasında Jermaine Dupri, DJ Toomp, Stargate, Will.i.am, Bryan-Michael Cox, Nate Danja Hills ve James Poyser bulunuyor. E=MC²nin uygulayıcı yapımcıları ise Mariah Carey ve Island Def Jam Music Group başkanı L.A. Reid.
Eleştirmenler tarafından beğenilen Touch My Body, Amerikan radyolarında çalındığı ilk haftasında gösterdiği başarı ile Amerikan müzik listesine ell yedi numaradan girdi. Daha sonrasında radyoda çalınma sayısına göre ilk yirmiye giren şarkı, 24 Mart 2008 tarihinde dijital olarak satışa sunulmasıyla ABD de 286.000 kez indirilerek, Rihanna nın Umbrella ile olan 277.000 rekorunu kırmış ve bir numara yükselmiştir. Şarkı radyolar vasıtasıyla 130 milyon dinleyiciye ulaşmıştır ve iki hafta bir numarada kalmıştır. Dünya çapında İngiltere de beşinci sıraya kadar yüksek şarkı, dünya listelerinde iki numarayı gördü.
2009: Memoirs of an Imperfect Angel
Mariah Carey E=MC² albümünü kapadıktan sonra yeni albüm için sıkı çalışmalara başladı ve 29 Eylül 2009 da çıkan Memoirs of an Imperfect Angel albümünü tamamladı. Albümden ilk tekli olarak Obsessed çıktı. Obsessed şarkısının sözleri Carey ye ait. Düzenlemeler ise Tricky Stewart ve The-Dream e aittir. Mariah şarkıda Eminem e gönderme yapmaktadır. Ayrıca şarkının klibinde şarkıcı Eminem in kılığına girip onu canlandırmaktadır.
Obsessed den sonra Foreign grubunun şarkısı olan I Want to Know What Love Is şarkısını Mariah Carey yeniden söyleyerek yeni tekli olarak satışa sundu. Şarkının klibi çekildi. Şarkı Brezilya da tam 27 HAFTA birinci numarada kaldı ve dünya rekoru kırdı. Albümün en beğenilen parçalarından biri de Betcha Gon Know parçasıydı. Parçada Mariah Carey yaşadıklarını ve bu olaylardan izlenimlerini paylaşıyordu. Ayrıca Nicki Minaj ile yaptığı düet cover da video klip ile birlikte yayınlandı. Albüm için Angels Advocate turu düzenlendi ve Mariah 20 haftanın üzerinde fanlarının karşısında konsere çıktı.
2010-2011: Merry Christmas II You, American Idol, and Me. I Am Mariah... The Elusive Chanteuse
Mariah Carey 2 Kasım 2010 da Merry Christmas II You isimli albümünü yayınladı. 6 yeni şarkı ve efsanevi Noel up-tempo şarkısı All I Want for Christmas Is You nun remix versiyonu Extra Festive albümde yerini aldı. Albumun ilk single çıkış parçası OH SANTA birçok iyi eleştiri aldı ve şarkının video klibi çekildi. Dönem içinde ABC de yayınlanan bir noel özel programındaki performansları uzun süre konuşuldu. Albümde ayrıca annesi ile ilk ve tek düet şarkısı Oh come all ye faithful / Hallejulah chorus da yer aldı.
2012 yılında New York Gotham Hall da hamileliğinden sonraki ilk performansını sergiledi. New York s Plaza Hotel de Amerika Başkanı Barack Obama nın kampanyası için üç şarkılık özel bir konser verdi ve Obama nın seçim kampanyası için yazdığı Bring It On Home isimli şarkıyı da seslendirdi. Ağustos 2012 de, rapçi Rick Ross ve Meek Mill ile düet yaptığı Triumphant (Get Em) isimli single ını çıkardı. American Idol yarışmasının 12. sezonuna jüri üyesi olarak katıldı. Carey 2013 yılında Lee Daniels ın The Butler filminde rol aldı. Film otuz yıldan fazla süredir, sekiz farklı Amerikan Başkanına hizmet eden bir kahyanın hikâyesini anlatıyordu. Şubat 2013 te Oz the Great and Powerful filmi için Almost Home isimli bir şarkı yazarak seslendirdi. Video klip David LaChapelle tarafından yönetildi. on dördüncü stüdyo albümünün çalışmalarının devam ettiği haberlerinden sonra 6 Mayıs 2013 te yeni albümün ilk single ı Beautiful piyasaya çıktı. 2. single The Art of Letting Go nun aynı zamanda albüm adı olacağı duyuruldu. You re Mine (Eternal) şarkısının yayınlanmasında sonra ise albüm adının değiştiği söylendi. Albüm Me. I Am Mariah... The Elusive Chanteuse adıyla 27 Mayıs 2014 tarihinde yayınlandı.
Mariah Ekim 2014 tarihinde All I Want For Christmas Is You, A Night of Joy & Festivity isminde her yıl tekrarlanacak olan bir Noel şovuna başlayacağını duyurdu. İlk ayak 15-22 Aralık 2014 tarihleri arasında altı konser verdi. İkinci ayakta 8–18 Aralık 2015 tarihleri arasında sekiz konser verdi.
2015–günümüz: Las Vegas Şovu, A Christmas Melody ve Mariah s World
15 Ocak 2015 tarihinde, Mariah nın Las Vegas ta bulunan Caesars Palace Colosseum 1 numara şarkılarından oluşan bir konser dizisine başlayacağı açıklandı. 30 Ocakta Mariah nın Universal Music Group un Def Jam Recordings Kayıt Şirketinden ayrıldığı, yeniden L.A. Reid ile çalışacağı ve Sony Music ile Epic Records a döndüğü açıklandı. Konser dizisi ile aynı anda #1 to Infinity isimli bir greatest hits derleme albümü yayınladı. Albümde Billboard Hot 100 listesinde 1 numara olan 18 şarkının yanı sıra yeni bir parça olan ve albüme ismini veren Infinity de bulunuyordu. Mariah aynı yıl Hallmark Channel da A Christmas Melody adlı Noel filmi ile ilk uzun metraj yönetmenlik denemesini gerçekleştirdi ve filmde ana karakterlerden birini oynadı.
2015 Aralık ayında Mariah The Sweet Sweet Fantasy Tour isimli, Mart 2016 da başlayacak bir Avrupa turnesine başlayacağını duyurdu. Bu sanatçının 13 yıl sonra Avrupa da çıkacağı ilk turne oldu. Turne ile Güney Afrika da da 4 konser verdi. Mariah15 Mart 2016 da The Sweet Sweet Fantasy Tour u ve sahne arkasını kapsayan, E! kanalında yayınlanacak olan Mariah s World adlı bir belgesel-seri üzerinde çalıştığını açıklad
2018-2019: Caution, Caution World Tour, All I Want For Christmas Is You nun zirveye yolculuğu
Carey 16 Kasım 2018 de Caution isimli albümünü yayınladı. Albümden GTFO, With You ve A No No singleları çıktı. 27 Şubat 2019 da Caution World Tour (Caution Dünya Turnesi) a başladı. Ayrıca 2019 un sonlarına doğru All I Want For Christmas Is You adlı 1994 yılında çıkardığı single Billboard Hot 100 listesinde #1 numaraya ulaştı.
2020-2021: The Meaning Of Mariah Carey, The Rarities, Mariah Carey s Magical Christmas
Mariah 29 Eylül 2020 de kendi otobiyografisi olan, Michaela Angela Davis ile beraber yazdığı The Meaning Of Mariah Carey i yayımladı. Kitap New York best-seller listesinde #1 numaraya ulaştı. 2 Ekim 2020 de de eski yayımlanmamış şarkılarının ve Tokyo Dome 1996 performanslarının bulunduğu The Rarities (Mariah Carey albümü) i piyasaya sürdü.