Apolas Lermi
Abdurrahman Lermi ya da sahne adıyla Apolas Lermi 1986 Trabzon doğumlu Karadeniz müziği şarkıcısıdır.
Yaşam öyküsü
Trabzon da doğdu. 10 yaşında ailesiyle birlikte İstanbul a göç etti. Apolas arkadaşlarının taktığı bir lâkaptır ve sahne adı olarak benimsemiştir. Uzun süren müzisyenlik hayatından sonra Karadeniz Kültürü ne dönük bir albüm çıkarmaya karar vermiştir. Genelde Türkçe Karadeniz türküleri seslendiren Apolas Lermi, Karadeniz Bölgesi nde konuşulan ve unutulmakta olan Romeika ve Türkçe dilinde şarkıların da yer aldığı; geleneksel takvimde yeni yılın ilk ayı anlamına gelen Kalandar albümünü 2011 yılında çıkarmıştır. ‘ Mektup, Ağapo Se, Yağmur, Seçim Zamanı, Ağasar Horonu albümün öne çıkan şarkılarıdır. Ağapo Se şarkısının klip çekimleri Sümela Manastırı nda yapılmıştır. Klip ayrıca Türkiye de Romeika dilinde ve Sumela Manastırı nda çekilen ilk klip olma özelliğini taşır.
‘ Seçim Zamanı isimli şarkı, 24 sanatçının katılımıyla Diren Karadeniz isimli bir projeye dönüştürülmüştür. Bu klip Karadeniz deki sosyal ve kültürel sorunları işaret etmektedir.
Apolas Lermi, Kalandar isimli albümü ile Karadeniz Müziğinde kendisine özgü bir yer edinmiştir. Kalandar isimli bir de TV programı hazırlamış ve geleneksel Karadeniz Müziğine dikkat çekmiştir. Zaman zaman Karadenizli ozanlardan öğrendiği geleneksel türküleri seslendiren Lermi nin, ayrıca çoğu şarkısı dizilerde ve sinema fimlerde kullanılmıştır.
Türkiye de tabu gibi görülen Karadeniz Rumcası nın tanınmasına büyük katkı sağlamıştır. Daha sonra diğer Karadenizli müzisyenlerin de benzer çalışmalar yapmasına öncülük etmiştir.
Sanatçının 2014 te çıkan 2. solo albümü Santa , adını Santa Harabeleri nin yer aldığı Gümüşhane nin Dumanlı köyünden alır.
Apolas Lermi, Santa isimli albümünde, Karadeniz ve Anadolu kökenli Yunan sanatçılar Giorgos Ioannidis ve İrodina Kandrali ile düet yapmıştır. ‘ Eski Yar, Felek, Beşikdüzü, Karadeniz, Tonton, Yaban Eller, Görele Horonu albümün öne çıkan şarkılarıdır.
Apolas Lermi, 2016 da tamamı Romeika ve Yunanca şarkılardan oluşan Romeika isimli bir albüm çıkartmıştır. Bu albüm Yunanistan da ve Türkiye de eş zamanlı olarak yayınlanmıştır. Albüm, öncekilere göre daha sade bir düzenleme anlayışıyla kaydedilmiştir.
Lermi; bu albümde yine Yunanistan da yaşayan Karadeniz kökenli sanatçı Pela Nikolaidou ile bir düet yapmıştır. 2019 da çıkan Romeika Sözlük ün yazarı Vahit Tursun bu albümde kendi yazdığı bir şiiri seslendirmiştir. Ayrıca albümün iç kapak resimleri sanatçı, yazar ve ressam olan Muzaffer Oruçoğlu nun çizdiği resimlerden oluşmaktadır. Lermi, albümün tek klip çalışmasını Laison isimli şarkıya İstanbul da çekmiştir.
Apolas Lermi, 2017 yılında Trabzonspor un Resmi Marşı nı hazırlamıştır.
Apolas Lermi, 2018 yılında Momoyer isimli yeni albümünü yayınladı. Momoyer, dünyanın birçok yerinde benzer şekillerde gerçekleşen geleneksel kış eğlencelerinin Trabzon daki adıdır. Kılık değiştiren bir grup insanın müzik eşliğinde dans ederek icra ettiği bir halk tiyatrosudur. Albüm 13 eserden oluşmaktadır.
Lermi, albümdeki ‘ Bir Baktım isimli eser ile ilk defa bir horon klibi çekmiştir. Ayrıca Ordu da yer alan tarihi Yason Burnu nda ‘Senan Kardian Apes isimli Rumca bir şarkıya klip çekmiştir. Yine Uzungöl deki doğa kirliliğine dikkat çekmek amacıyla ‘Uzungöl Şerah isimli bir klip hazırlamıştır. ‘ Dünya isimli şarkının klibini Van ın Ahtamar(Akdamar) adasında çekmiştir. ‘ Kanlı Hemşin, Memleket, Ah Almanya, Karayemiş Ağacı albümün öne çıkan diğer şarkılarıdır.
Lermi, 2019 da kemençe müziğinin öncülerinden Sait Uçar ile bir düet yapmıştır. Yine Karadeniz kökenli Yunan kemençe sanatçısı Matthaios Tsahouridis ile düetler ve konserler yapmıştır. Ayrıca Zaza Kültürü üzerine çalışmalar yapan Mikail Aslan ile ‘ Hal Yamano isimli Zazaca eseri seslendirmiş; klibini de Trabzon, Rize ve Tunceli de çekmiştir.
Apolas Lermi yeni şarkılarını single (tekli) olarak dijital platformlarda yayınlamaya devam etmektir. ‘ Aşk Denizi, Akşam Oldu Karanlık, Seni de Unuturum, Kalanima Deresi bunlardan bazılarıdır.
Lermi, sahne hayatını Türkiye ve diğer Avrupa ülkelerinde sürdürmektedir.
Albümleri
Kalandar (2011)
Santa (2014)
Romeika (Pontic Greek) (2016)
Momoyer (2018)