Bir

Pentagram Pentagram ın temelleri, gitar ve vokalde Hakan Utangaç, davulda Cenk Ünnü ve bas gitarda Kaan Bozoğlu tarafından 1984 yılında Bursa da kurulan Thunders adlı lise grubu ile atılmıştır. 1986 yılında Kaan Bozoğlu nun ayrılmasının ardından Cenk Ünnü ve Hakan Utangaç Pentagram adı ile çalışmalarına devam etmişlerdir. Grubun ismi Possessed grubunun 1985 tarihli Seven Churches albümünde yer alan Pentagram şarkısından etkilenerek alınmıştı. 1986 yılının sonlarında Utangaç, bas gitarda yer alması için o dönem Bursa da lise öğrencisi olup müzik yapan Tarkan Gözübüyük ile gruba katılması için anlaştı ve Pentagram grubunun ana kadrosu şekillenmiştir.

Grup, ilk ciddi sahne deneyimini Ocak 1987 de İstanbul Bağcılar da bir düğün salonunda yaşadı. Buradaki konserde yaklaşık 200 kişilik bir izleyici grubuna seslenildi. Sahneyi, vokalistliğini daha sonra Grup Vitamin in de vokalistliğini yapacak olan Gökhan Semiz in üstlendiği AC/DC tarzında müzik yapan Poseidon isimli bir grupla paylaşmışlardı. Gözübüyük, Bursa da okula devam ettiği ve grupla konsere hazırlanmaya vakit bulamadığı için grubun ilk konserinde bas gitarı Kronik grubundan Özgünay Ünal çalmıştı. Pentagram ın bu konserde 5 tane şarkı çalması planlanmıştı. Ancak, henüz beşinci şarkıya gelinmeden masalar, sandalyeler kırıldı. Konser bittikten sonra Pentagram üyeleri, düğün salonundaki hasardan dolayı oluşan zararı da karşılamak zorunda kaldılar. Bu konserden sonra gruba ikinci gitarist olarak eski Whisky gitaristi Engin Tümer katıldı. 12 Mart 1988 de Bursa da düzenlenen bir festivalde grup, dört kişi olarak ilk kez çaldı, bu konserde gitarda Engin Tümer grupla beraber sahne aldı. Bursa Ancak Tümer ile devam edilmedi ve onun yerine gruba Ümit Yılbar katıldı.

4 Kasım 1988 de Metalium ve Metafor grupları ile birlikte Moda Sineması nda o zamana kadar Türkiye de düzenlenmiş en kalabalık metal konserinde sahne aldı. Grubun halen kullandığı logosu bu konserin afişi için Hakan Utangaç tarafından elle çizilmişir. Bu konser sonrasında oluşan hasarı yine Pentagram ve konserde bulunan diğer gruplar üstlendi ve sinema bir ay sürecek tadilat dönemine girdi. Bu masrafları karşılamak için Cenk Ünnü nün davulunun rehin bırakıldığını da söylemektedir. Bu konser daha sonra Efsane Moda Konseri olarak hafızalara kazındı.

 Cenk Ünnü o dönemleri şöyle anlattı: O yıllarda şimdiki kadar Rock - metal dinleyen insanlar çok çok azdı. Öyle 14 - 15 kişi bir araya gelip beraber müzik dinlerdik, müzik yapmaya çalışırdık genellikle. Bakırköy tayfası, Avcılar tayfası gibi kodlamalar vardı. Üstümüze o zamana göre çok ters sayılacak şeyler giyerdik; bilekliklerimizi kendimiz hazırlardık Mercan dan piramitler alıp. Çok laf yedik, tepki çektik. Öyle bir dönemdi, hatta kolsuz tişört giymenin bile homoseksüellik sayıldığı yıllardı. Sonra Rambo çıktı da insanlar alıştılar buna. 80 ler güzeldi ama Türkiye için zor yıllardı. Dünyada da heavy metalin sıçrama yaptığı, enstrümanların kalitesinin arttığı heavy metalin en güzel günlerini yaşadığı dönemlerdi. Türkiye de, darbe sonrası yasakların olduğu, insanlara yapılan baskıların getirmiş olduğu stres ve zorlukları yaşadık bizler. Öyle bir nesil olarak yetiştik... İlk konserimizi Bağcılar da verdik bir düğün salonunda. O zamanlar eski Vitamin grubunun solisti Gökhan vardı (Allah rahmet eylesin, trafik kazasında öldü.) İşte, onun vokal yaptığı şu an ismini hatırlayamadığım AC/DC tarzında Türkçe sözlü müzik yapan bir gruba konuk olduk. 5 parça çalıp inecektik ama biz daha 5. parçaya gelemeden birden her şey yıkıldı salonda. Sandalyeler, masalar, her şey kırıldı. Türkiye de verilen ilk speed metal konseriydi ve yaklaşık 150 - 200 kişi koskoca düğün salonunu yıkmıştı. Daha sonra düğün salonun sahibi geldi ne oluyor filan dedi. Yine biz ödemek zorunda kaldık kırılanların masraflarını...

  İlk albüm

Bu dönemde Pentagram ilk albümlerini çıkarmak için çalışmalara başladı. 23 Nisan 1989 da Harbiye Açık Hava Tiyatrosu nda Kronik ile verdikleri konser sonrası solo gitarist Ümit Yılbar grupla yollarını ayırdı. Kısa bir süre Yılbar ın yeri Burak Kalaycı ile dolduruldu ve bu kadro Metafor ile İzmir Açık Hava Tiyatrosu nda konser verdi. Daha sonra solo gitara Murat Net i getirildi. Kadro oturduktan sonra albüm kayıtlarına başladılar. Albümün kayıt aşaması yaklaşık 10 ay sürdü. 1990 yılında, NEPA Müzik etiketiyle Pentagram albümü müzik piyasasındaki yerini aldı. Grup, yurtdışında da adından söz ettirebilmeyi hedefliyordu; bu nedenle albümdeki şarkıların tamamı İngilizce sözlüydü. Albümün kapak tasarımı ise yarışma sonucu belirlenmişti. Yarışmaya katılan 120 adet kapak resminin arasından, Tunç Örer isimli katılımcının eseri olan bir suluboya çalışma, kapak resmi olarak seçilmişti. Albümdeki Rotten Dogs ve Powerstage şarkıları hit oldu. Powerstage şarkısı, Pentagram severlere ithaf edilmişti ve kurulan hayran kulübüne de adı verildi. Albüm satışları çok iyi gitmeye başladı. İlk olarak 5.000 adet basılan albüme olan yoğun talepten dolayı albümün ikinci basımı da yapıldı. Yaklaşık 30.000 adet satan albüm, metal müzik tarzında bir rekora imza atmıştı.

 Grup, bu ilk albümle birlikte birçok konsere çıktı. Bu konserler de çok başarılı geçiyordu. 12 Mayıs 1990 da Alman heavy metal grubu Grinder, Türkiye de bir yabancı grubun verdiği ilk metal konserini düzenledi ve Pentagram, Akbaba ile birlikte sahne aldı. Bu konserdan kısa süre sonra Murat Net gruptan ayrıldı ve yerine Demir Demirkan geldi. Bu kadro ilk konserini 10 Temmuz 1990 da Ataköy Fame City de verdi. Grup aynı yılın ekim ayında ise TRT de yayınlanan Dönence programına çıktı ve ilk albümlerinden şarkılar çaldılar.

 1991 yılında Hakan Utangaç ise gitara yoğunlaşmaya karar verdi ve vokale Braindead vokalisti Bartu Toptaş geçti. Bir süre sonra bu kadroyla konserler verildi. Bu dönem konser kayıtları ve demolardan oluşan bir albüm çıkarma fikri oluştu ve 1991 yılında Live at the Trail albümü yayınlandı. Albüm kapağında, Pentagram logosunun altında dikenli teller ve Mosh işareti yapan Pentagram severlerin resmi vardı. Bu albüm genel olarak ilk albümdeki şarkılar ve yayınlanmamış şarkıların konser versiyonlarından oluşuyordu. Bu kayıtlar 28 Nisan 1991 de Volvox ile çıktıkları Pangaltı İnci Sineması, 20 Temmuz 1991 de Blue Jean sponsorluğunda Bodrum Kalesi nde düzenlenen Top Rock III festivali ve 22 Eylül 1991 de Metalium ve Hazy Hill ile Harbiye Açık Hava Tiyatrosu nda verilen Lanethli Konserler performanslarından oluşmaktaydı. Ayrıca yeni şarkıların demoları, Megadeth, Sex Pistols ve Misfits coverları, son olarak Rotten Dogsun bir Kolombiya radyosunda yayınlanan bir rock programında yapılan sunumu da bu albümde yer almaktadır.

  Ogün Sanlısoy dönemi

Pentagram, birçok konser verdikten sonra yeni albümün hazırlıklarına başlamadan tekrar kadro değişikliğine gitti ve İsveç e giden Bartu nun yerine vokalist olarak Ogün Sanlısoy getirildi. Grubun ikinci albümü Trail Blazer, 1992 yılında Nuclear Blast firması etiketiyle müzik piyasasındaki yerini aldı. Grubun ilk albümünde olduğu gibi bu albümde de şarkıların hepsi İngilizce sözlüydü. Bu albümle birlikte grup kendi stillerini müzik piyasasına iyice benimsetmeye başlamıştı. Albümün kapak tasarımı bu sefer daha sadeydi. Tasarımda sadece alışılmış Pentagram logosu ve albüm ismi yer alıyordu. Bu albümde işlenen genel tema, anti-militarizm; dünyadaki kötü gidişe ve savaşlara karşı isyan etme fikriydi. Fly Forever adlı şarkı, o aralarda askere gidip bir yıl sonra Kıraf dağında şehit düşecek eski gitaristleri Ümit Yılbar a adanmıştır.

 Yeni albümün kayıtlarının sonlarına yaklaşılırken Demir Demirkan gruptan ayrılarak ABD ye gitar eğitimi almaya gitti ve yerine Metafor un eski gitaristi Metin Türkcan davet edildi. Albüm sonrası yeni kadro ile çıkılan turnede kaydedilen şarkılardan Vita es Morte ve Powerstage 1994 yayınlanan Trail Blazer ın CD versiyonuna bonus track olarak dahil edildi. Daha sonra Türkcan yerini İhsan Şen e bıraktı. Bu dönem konserlere Volvox ile çıkan grup, Fly Forever şarkısını grubun vokalisti Şebnem Ferah ile söylüyorlardı. Daha sonra da grubun gitar teknisyenliğini de yapmakta olan Onur Pamukcu grubun gitaristi oldu. Bu kadro ile 11 Şubat 1995 te End of the Trail konserini vererek bir dönemi sona erdirdiler. Bu dönemde Vitamin grubunun Zeytinyağlı Yaprak Dolması albümünde yer alan Endişe-i Muhabbet adlı şarkıyı beraber yazıp kaydettiler.

 Pentagram ilk yurtdışı deneyimini Nisan-Mayıs 1995 döneminde Danimarka da yaşamıştır. Gittikleri ülkede üç konser vermişlerdir. Ogün Sanlısoy, grubun yeni albümde Türkçe şarkılara yönelmesini isterken, diğer elemanlar bu değişime sıcak bakmadı ve bu fikir ayrılığı sonucunda Ogün Sanlısoy solo albüm çalışmaları yapmak istediği için gruptan ayrıldı. Vokale Sawdust ve Cherooke gruplarında solistlik yapmakta olan Murat İlkan getirildi. Bu sırada, 3 senelik bir ayrılığın ardından Demir Demirkan gruba geri döndü.

  Murat İlkan dönemi

Pentagram, yeni bir albüm için Türkiye de faaliyet gösteren Raks Müzik firmasıyla iki adet albüm hazırlamak için anlaşma imzaladı ve kısa süre sonra Raks Müzik stüdyosunda albüm hazırlıklarına başlandı. Hazırlanan albümün mix lerini Charles Turkmen yaptı. Steve Smart isimli bir başka yapımcı ise Avustralya da albümün son hazırlıklarını tamamladı. 1997 yılına geldiklerinde yeni albümleri olan Anatolia piyasaya sürüldü. Albüm, 13 şarkıdan oluşuyordu ve grup, tarihlerinde bir ilke imza atarak bu albümde 3 tane Türkçe sözlü (Aşık Veysel yorumu Gündüz Gece, Anatolia ve Sonsuz) şarkıya yer vermişti. Uzun süredir müzik piyasasının içinde olan grup, bu albümle satış rekorları kırdı. Bu albümde, kendi metal sound larının üzerinde Anadolu ezgileri de göze çarpıyordu. Bu albümle birlikte ilk kez Pentagram dinleyicisiyle tanışan Murat İlkan, başarılı vokaliyle dikkat çekti ve kendini Pentagram hayranlarına sevdirdi.

Albümün ardından grup, çeşitli konserlere çıktı. Bu konserlerden en çok ses getireni olan Açık Hava Konseri ni albüm haline getirdiler. 1999 yılında çıkan bu canlı performans albümünün adı konserdeki coşkulu Pentagram hayranlarının hep birlikte ettiği tezahüratlardan alındı ve Popçular Dışarı oldu. O dönem Demir Demirkan la birlikte olan Sertab Erener, o konsere eski eşi Levent Yüksel le birlikte gelmişti ve Popçular Dışarı şeklindeki tezahüratın aslında bir pop şarkıcısı olan Levent Yüksel i hedef alarak yapıldığı söylenir. Bu albüm, Pentagram ın söylemiyle, Türkiye de dördüncü kuvvet haline gelen medyaya ithaf ediliyordu. Albümün kapağına da, bolluk ve bereketi simgeleyen Bereket Tanrısı heykelinin bir resmi konulmuştu.

 Bu albüm çıktıktan sonra, solo işler yapmak isteyen Demir Demirkan gruptan ayrıldı. Demir Demirkan ın ayrılmasıyla oluşan boşluğu tekrar Onur Pamukcu doldurdu. Bu kadroyla değişik konserlere çıkan grup, 1999 yılında da Kemancı Rock Bar da konser vermeyi planlamıştı; fakat konsere birkaç gün kala Türkiye nin yaşadığı deprem felaketi nedeniyle konser iptal edildi. Bir süre duraklama dönemine giren grup, yaşanan deprem nedeniyle Türkiye ye gelen, içinde ABD Başkanı Bill Clinton ve birçok devlet başkanının bulunduğu bir seyirci topluluğuna karşı 12 Kasım 1999 da Lütfü Kırdar Kongre ve Sergi Sarayı nda Gündüz Gece parçasını çaldı.

 Ancak, o günlerde, Pentagram adına olumlu sayılabilecek bu gelişmelerin yanı sıra, Türkiye gündeminden kaynaklanan olumsuzluklar da yaşanmaktaydı. Yine o dönemlerde, ülke gündemini işgal eden satanizm olaylarından, Pentagram isminden ve toplumdaki ön yargılardan dolayı en fazla etkilenen ve haksız suçlamalara hedef olan da Pentagram grubu oldu.

  Unspoken ve Bir

2000 yılında grup bir EP çıkartmaya karar verildi. Askerlik görevlerini tamamlayan grup elemanları, Noise Record müzik şirketiyle dört albümlük bir anlaşma imzaladı. Türkiye de çıkacak olan albümleri için ise Böcek Yapım ı tercih ettiler. Grup, EP yi çıkartmak için hazırlıklara başladıktan sonra çıkartacakları EP yi albüme dönüştürme fikri oluştu ve sonrasında ise biri Türkçe sözlü, diğer ise İngilizce sözlü olacak iki albüm çıkarmak istediler. Bu arada gruba gitarist olarak tekrar Metin Türkcan katıldı.

Aynı yıl prodüktör Charles Turkmen le birlikte albüm hazırlıklarına başlandı. Albümün kayıtları Yunanistan da bulunan Sierra Studios ta yapılırken bir yandan da albüm İstanbul da bulunan grubun kendi stüdyosunda son şeklini alıyordu. 2001 yılının sonlarına doğru Unspoken isimli albümleri müzik piyasasındaki yerini aldı. Yurt dışına da gönderilecek olan bu albüm için, ilk albümden bu yana grubun adı olan Pentagram üzerinde de değişiklik yapıldı. Yurt dışında da aynı isimli bir grubun olması nedeniyle ve bundan dolayı bir karışıklığın oluşmasına meydan vermemek için önce grubun ismi The Pentagram olarak değiştirildi, ancak daha sonra bu yeterli görülmeyip sadece yurtdışında kullanılmak üzere bir imamın ölünün üzerine attığı bir avuç toprak anlamına gelen Mezarkabul seçildi.

2002 yılında ise daha önceden karar verdikleri Türkçe sözlü albüm Bir, Böcek Yapım etiketi ile albüm raflarındaki yerini aldı. Tamamen Türkçe sözlü olan bu albümle birlikte grup yine bir ilke imza atmış oldu. Yeni albümle birlikte çeşitli konserlere ve televizyon programlarına çıkan grup, bir süre sonra derin bir sessizliğe girdi ve piyasada ve Pentagram severler arasında grubun dağıldığı söylentileri çıktı. Ancak grup elemanları bu arada farklı işlerle yaşamlarını devam ettiriyorlardı. Cenk Ünnü, kendisine ait olan Pena Müzik Evi ni işletmeye devam etti. Hakan Utangaç, piyasadaki pek çok müzisyenin video klip yönetmenliğini üstlendi ve grafik tasarımla ilgilendi; diğer üç elemansa müzik piyasasında kişisel çalışmalarıyla yollarına devam ettiler. Tarkan Gözübüyük prodüktör olarak, Murat İlkan, Cem Köksal a vokalist olarak ve Metin Türkcan ise hem Şebnem Ferah ın hem de Ogün Sanlısoy un solo gitaristliğini üstlenerek müzik piyasasındaydılar.

2006 yılının sonlarına doğru Kasım ve Aralık aylarında verilmesi planlanan üç konser için Pentagram tekrar stüdyoya kapanarak provalara başladı. En şaşırtıcı gelişme ise, eski bir Pentagram üyesi olan Demir Demirkan ın yeniden gruba dahil olması ve provalara da diğer üyelerle birlikte katılmasıydı. Ama gruba tekrar döneceği düşünülen Demir Demirkan ın grupta kalmayacağı açıklandı.

4 Şubat 2007 tarihinde grup Bostancı Gösteri Merkezi nde 20. Yıl Konseri verdi. Onlarca kamera ile kayıt altına alınan bu konserin DVD olarak çıkarılacağı duyuruldu ve bu konseri bir turne takip etti. 30 Mart 2008 tarihinde yine Bostancı Gösteri Merkezi DVD galası için konser düzenlendi, bilet alan ilk 1000 kişiye ise konser DVD si hediye olarak dağıtıldı. DVD, Pentagram 1987 olarak da yayınlandı. Tanıtım konserinde ise Şebnem Ferah, Ogün Sanlısoy gibi tanınan isimleri sahnede konuk oldu; ney, keman ve klavye gibi enstrümanlar dahil edilerek Mezarkabul gibi enstrümantal şarkılara yer verildi. Pentagram, 27 Temmuz 2008 gecesi İstanbul Ali Sami Yen Stadyumunda yapılan Metallica konserinde de ön grup olarak sahne aldı.

Mayıs 2010 da Murat İlkan, merkezi sinir sisteminde oluşan, görme, konuşma, yürüme gibi fonksiyonları kontrol etme kabiliyetini bozan ve kısaca MS olarak tabir edilen hastalık ile mücadele ettiğini açıkladı. Grupla birlikte hareket etmesini zorlaştıran bu hastalık nedeniyle de grubu bırakıp solo kariyerine odaklanacağını ilan etti[8]. 25 Hiaziran 2010 da düzenlenen ve Pentagram ın Rammstein ve Alice in Chains ile beraber aynı sahneyi paylaştığı Sonisphere Festivali 2010 konseri, İlkan ın son konseri oldu.

Gökalp Ergen dönemi

Murat İlkan ın rahatsızlığından ötürü Pentagram a veda etmesi sonucu grubun vokalistliğine eski The Climb vokalisti Gökalp Ergen geçti. 2011 yılında Pentagram, Wasteland isimli parçasını internet sitesinden paylaşıma sundu. 2012 yılında 25. yaşını kutlayan Pentagram, albümleri MMXII yi hayranlarıyla paylaştı. 13 Temmuz 2014 günü Metallica nın By Request turnesi kapsamında İTÜ Stadyumunda verdiği konserde ön grup olarak çaldı. Pentagram, 2014 yılının sonlarında ise son 2,5 seneden derledikleri konserleri CD+DVD formatında Live MMXIV adıyla yayınladı.

  30.Yıl ve Günümüz

Mart 2017 de eski üyelerinden Murat İlkan, Ogün Sanlısoy ve Demir Demirkan ın da bazı parçalarda gruba eşlik ettiği Akustik albümü yayınlandı. Bu vesile ile Demirkan, Sanlısoy ve İlkan gruba yeniden dahil oldu. Ancak Demirkan ağırlıklı olarak hayatını Amerika da sürdürdüğünden yıl içinde sayılı konserlere katılabildi. 2017 yılında konserler çoğunlukla akustik tarzda yapıldı. Daha sonraki dönemlerde elemanları arasındaki sağlam dostluk sayesinde yukarıda isimleri verilen eski elemanlar da gruba halen devam etmektedirler.2017 de grubun 30. yılına ithafen 30 Yılın Hikâyeleri belgeselinin 1. bölümü ve Yine Düştük Yollara adında 2018 Mayıs ta yapılan 5 konserlik turnenin filmi Youtube aracılığıyla yayınlandı. 2 Kasım 2018 de, 1988 Efsane Moda Konseri nin 30. yılının anısına Moda Sahnesi nde düzenlenen konserde Metallium ve Metafor ile aynı sahneyi paylaştılar. Ayrıca bu dönemde grup uzun bir aradan sonra eskisine göre daha çok şehirde konser verdi ve Almanya nın bazı şehirlerinde, Viyana da ve Amsterdam da konser verme imkânı buldu.

 Grup günümüz kadrosuyla yaptıkları ilk bestesi Bu Düzen Yıkılsın 30 Ekim 2020 tarihinde dijital platformlardan yayımlanmıştır. Şarkının klibi de 1 Kasım 2020 tarihinde Youtube üzerinden yayınlanmıştır.Ardından grubun diğer teklisi olan Sur animasyon klibiyle beraber 29 Ocak 2021 tarihinde dijital platformlara sunulmuştur.Son olarak 4 Haziran 2021 de Pride adlı şarkı birçok dijital platformlardan çıkmıştır.